آذربایجان غربی؛ سرزمین تاک‌های پربار
پیش‌بینی برداشت ۲۲۰ هزار تُن انگور از تاکستان‌های آذربایجان غربی
درختان انگور در آذربایجان غربی، با بیش از ۲۲ هزار هکتار سطح بارور، از جمله ۱۶ هزار هکتار آبی و ۶۱۰۰ هکتار دیم، سالانه محصولی چشمگیر تولید می‌کنند. شهرستان ارومیه با بیشترین سطح زیر کشت، قلب تپنده این تولید است. از مجموع تولید، حدود ۱۹۲ هزار تُن به شیوه آبی و باقی به صورت دیم برداشت می‌شود که نشان‌دهنده تنوع اقلیمی و مهارت کشاورزان در بهره‌برداری از منابع طبیعی است.
اما آنچه این آمار را فراتر از یک گزارش فصلی می‌برد، نقش اجتماعی و اقتصادی انگور در زندگی مردم است. بیش از ۳۰ هزار نفر به‌طور مستقیم و همین تعداد به‌صورت غیرمستقیم در فرآیند داشت، برداشت، بسته‌بندی و حمل‌ونقل این محصول مشارکت دارند. این یعنی انگور نه‌تنها محصولی باغی، بلکه ستون معیشت هزاران خانواده است.
تنوع، فرآوری و افق‌های صادراتی
در آذربایجان غربی بیش از ۶۰ رقم انگور تولید می‌شود؛ از سفید و قرمز کشمشی تا ریش‌بابا، حسینی، خلیلی و قزل اوزوم. این تنوع ژنتیکی، ظرفیت بزرگی برای توسعه صنایع تبدیلی و صادرات فراهم کرده است. به‌ویژه با ورود ارقام خارجی مانند فلیم و ترکمن، افق‌های تازه‌ای در بازارهای منطقه‌ای و جهانی گشوده شده است.
از کل محصول تولیدی، حدود ۶۰ درصد به‌صورت تازه‌خوری مصرف می‌شود، بخشی صادر شده و باقی در قالب آب‌میوه، کشمش و شیره انگور فرآوری می‌گردد. همچنین سالانه بیش از ۴۱۰ تُن غوره در سه واحد صنعتی برای تولید آبغوره مصرف می‌شود، در حالی‌که بخش عمده‌ای از این فرآورده همچنان به شیوه سنتی در خانه‌ها تهیه می‌شود.
🔹 دو نکته کلیدی:
- آذربایجان غربی با رتبه چهارم کشوری در تولید انگور، ظرفیت بالایی برای توسعه صادرات و صنایع تبدیلی دارد.
- پیوند انگور با اشتغال، فرهنگ غذایی و تنوع اقلیمی، این محصول را به یک محور توسعه منطقه‌ای تبدیل کرده است.
در نهایت، اگر نگاه ما به انگور تنها برداشت فصلی نباشد، می‌توان آن را به عنوان یک فرصت راهبردی برای تقویت اقتصاد محلی، حفظ میراث کشاورزی و ارتقای جایگاه ایران در بازارهای جهانی دید. این تاکستان‌ها، روایتگر همزیستی انسان با طبیعت‌اند؛ روایتی که با برنامه‌ریزی دقیق، می‌تواند به داستانی موفق در توسعه پایدار بدل شود.
