درآمد ۱۰ برابری موقوفات زنجان؛ تکیه‌گاهی برای توسعه پایدار
۷۰ درصد مساجد زنجان نیاز به تعمیر و تجهیز دارند
در پنج سال اخیر درآمد موقوفات استان زنجان از حدود ۱۵ میلیارد تومان در سال ۹۸ به بیش از ۱۵۰ میلیارد تومان در پایان ۱۴۰۳ جهش یافته است. این رشد ۱۰ برابری، نشان از مدیریت اقتصادی فعال و پایبندی به حُسن اجرای نیات واقفان دارد؛ جایی که حفظ عین موقوفه و ارتقای بهره‌وری به جای هزینه‌های فرهنگی، محور اصلی فعالیت سازمان اوقاف تعریف شده است.
مأموریت اقتصادی و پیامدهای اجتماعی
سازمان اوقاف برخلاف تصور عمومی، دستگاهی فاقد ردیف اعتبار فرهنگی است و ماموریت کلیدی آن تولید درآمد برای موقوفات و حمایت از نیات واقفانِ خیراندیش است. این رویکرد اقتصادی نه‌تنها به تأمین منابع برای پروژه‌های عام‌المنفعه کمک می‌کند، بلکه با توزیع عادلانه درآمدها، زمینه‌ساز مشارکت مردمی در توسعه روستایی و شهری می‌شود. در واقع موقوفات امروز بیش از همیشه نقش موتور محرک اقتصاد محلی و عامل تقویت انسجام اجتماعی را ایفا می‌کنند.
محورهای اصلی فعالیت‌های اجرایی
به پشتوانه این منابع، پروژه‌های زیر در دستور کار قرار گرفته‌اند:
- تأمین زمین و زیرساخت برای ساخت ۶ هزار واحد مسکونی نهضت ملی در ۲۲۲ هکتار اراضی وقفی
- سرمایه‌گذاری در دو نیروگاه خورشیدی (۱ و ۳ مگاواتی) و توسعه کشاورزی زیتون با بهره‌گیری از آب قنوات راکد
- احداث کلینیک درمانی هفت‌طبقه و بازسازی کاروانسرای سنگی زنجان به رستوران سنتی؛ اشتغال‌زایی و جذب گردشگر
- تأمین آب شرب روستایی برای ۲۰ روستا و ساماندهی حرم‌های مطهر با اعتبارات میلیارد‌تومانی
چالش‌ها و چشم‌اندازها
اگرچه موقوفات زنجان ظرفیت مالی و کارشناسی مناسبی یافته، مسائل زیر همچنان سد راه توسعه می‌شوند:
- ابهام در تفکیک املاک وقفی از غیروقفی و پیچیدگی‌های حقوقی
- کمبود اعتبارات دولتی برای تجهیز مساجد (۷۰ درصد مساجد نیازمند تعمیر) و ضرورت واگذاری مسئولیت‌ها به هیئت امنای محلی
- تأخیر در صدور مجوزها که طرح‌های نیروگاه خورشیدی ۳ مگاواتی را متوقف کرده است
برای عبور از این موانع، ضروری است هماهنگی بین‌دستگاهی تقویت و ظرفیت رسانه‌ها در اطلاع‌رسانی به کار گرفته شود. تمرکز بر فرهنگ‌سازی پیرامون حقوق و تکالیف واقفان و تشویق آن‌ها به نیات نوین—از جمله حمایت از دانش‌بنیان‌ها و رفع مشکلات اجتماعی—می‌تواند تحولی پایدار در عملکرد موقوفات رقم بزند.
