transport idflaw 2
صادرات محصولات کشاورزی تنها به تولید محصول باکیفیت و یافتن خریدار خارجی محدود نمی‌شود. از زمانی که میوه، سبزیجات یا سایر محصولات کشاورزی از مزرعه برداشت می‌شوند تا هنگام تحویل به خریدار در کشور مقصد، مجموعه‌ای از فرایندهای حمل‌ونقل، بسته‌بندی، نگهداری، کنترل کیفیت و تشریفات گمرکی باید به‌درستی انجام شود. هرگونه اختلال در این زنجیره می‌تواند کیفیت محصول را کاهش دهد، هزینه‌های صادرکننده را افزایش دهد و حتی امکان فروش محموله را از بین ببرد.
کشورهای همسایه به دلیل نزدیکی جغرافیایی، دسترسی زمینی و امکان برنامه‌ریزی برای ارسال محموله در بازه‌های زمانی کوتاه‌تر، از بازارهای قابل‌توجه برای محصولات کشاورزی ایران به شمار می‌روند. بااین‌حال، نزدیکی جغرافیایی به‌تنهایی موفقیت صادرات را تضمین نمی‌کند. دسترسی به ناوگان مناسب، سردخانه، پایانه‌های مرزی کارآمد، بسته‌بندی استاندارد و مدارک موردنیاز کشور مقصد، از جمله عواملی هستند که بر رقابت‌پذیری محصولات صادراتی اثر می‌گذارند.
بررسی‌های سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO) نشان می‌دهد که حمل‌ونقل و نحوه جابه‌جایی محصولات، بخش مهمی از مسئله ضایعات غذایی پس از برداشت است. از سوی دیگر، گزارش‌های بانک جهانی نیز بر اهمیت زیرساخت‌های لجستیکی، فرایندهای مرزی و نظام‌های کنترل کیفیت در دسترسی محصولات کشاورزی به بازارهای خارجی تأکید می‌کنند. بنابراین، توسعه صادرات کشاورزی باید هم‌زمان با بهبود زیرساخت‌های تولید، نگهداری و حمل‌ونقل دنبال شود.
چرا زیرساخت حمل‌ونقل در صادرات محصولات کشاورزی اهمیت دارد؟
محصولات کشاورزی از نظر ماندگاری، حساسیت به دما، میزان رطوبت و مقاومت در برابر فشار و ضربه با یکدیگر تفاوت دارند. برای مثال، شرایط انتقال سیب‌زمینی و پیاز با شرایط موردنیاز برای توت‌فرنگی، سبزیجات تازه یا برخی میوه‌های حساس یکسان نیست. در نتیجه، نمی‌توان برای همه محموله‌های کشاورزی یک روش ثابت حمل‌ونقل در نظر گرفت.
در صادرات محصولات تازه، زمان یکی از عوامل تعیین‌کننده است. طولانی شدن مسیر، انتظار در مرز، توقف برای تکمیل مدارک یا نبود امکان نگهداری مناسب ممکن است باعث افت کیفیت و کاهش ماندگاری محصول شود. در چنین شرایطی، حتی اگر محصول هنگام خروج از محل تولید کیفیت مناسبی داشته باشد، ممکن است در زمان تحویل به خریدار با افت کیفیت، کاهش قیمت یا عدم پذیرش مواجه شود.
این موضوع تنها به محصولات فسادپذیر محدود نیست. محصولاتی مانند خشکبار، حبوبات و برخی محصولات فرآوری‌شده نیز به بسته‌بندی مناسب، محافظت در برابر رطوبت، جلوگیری از آلودگی و حمل ایمن نیاز دارند. تفاوت در نیازهای هر گروه کالایی نشان می‌دهد که زیرساخت صادرات کشاورزی باید متناسب با نوع محصول و بازار هدف طراحی شود.
به همین دلیل، انتخاب روش حمل باید پس از بررسی ویژگی‌های محموله، فاصله تا مقصد، زمان موردانتظار خریدار، شرایط نگهداری و هزینه نهایی انجام شود؛ نه صرفاً بر اساس کوتاه‌تر بودن مسیر یا پایین‌تر بودن کرایه اولیه.
زنجیره سرد؛ زیرساخت ضروری برای صادرات بسیاری از محصولات تازه
یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های صادرات محصولات فسادپذیر، زنجیره سرد است. زنجیره سرد مجموعه‌ای از تجهیزات و فرایندهاست که دما و در صورت نیاز رطوبت محصول را از زمان پس از برداشت تا تحویل در مقصد در محدوده مناسب نگه می‌دارد. این زنجیره می‌تواند شامل پیش‌سردکن، سردخانه، فضای نگهداری موقت، خودروی یخچال‌دار و امکانات کنترل دمای محموله در طول مسیر باشد.
نکته مهم این است که استفاده از کامیون یخچال‌دار به‌تنهایی برای حفظ کیفیت محصول کافی نیست. اگر محصول پس از برداشت برای مدت طولانی در محیط گرم باقی بماند، پیش از بارگیری به‌درستی سرد نشود یا هنگام تخلیه و بارگیری در معرض دمای نامناسب قرار گیرد، بخشی از کیفیت آن ممکن است از دست برود. بنابراین، زنجیره سرد باید به‌صورت پیوسته و هماهنگ مدیریت شود.
بر اساس راهنمای فنی FAO درباره مدیریت پس از برداشت محصولات باغبانی، کنترل دما، رطوبت، گردش هوا و نحوه چیدمان بار در وسیله نقلیه، از عوامل مهم در حفظ کیفیت محصولات تازه هستند. این سازمان همچنین تأکید می‌کند که دمای مناسب برای همه محصولات یکسان نیست؛ برخی محصولات به سرمای بیشتر و برخی دیگر به دمای بالاتری نیاز دارند. به همین دلیل، تنظیم دمای وسیله حمل باید بر اساس نوع محصول انجام شود.
برای صادرکنندگان، ایجاد هماهنگی میان زمان برداشت، آماده‌سازی محصول، پیش‌سرد کردن، رزرو وسیله حمل و زمان خروج از مرز اهمیت زیادی دارد. هرچه فاصله میان برداشت و آغاز نگهداری مناسب کوتاه‌تر باشد، احتمال حفظ کیفیت محصول افزایش پیدا می‌کند. البته میزان اثرگذاری این اقدامات به نوع محصول، شرایط محیطی و ویژگی‌های محموله وابسته است.
بسته‌بندی و انبارداری؛ حلقه‌های مکمل حمل‌ونقل صادراتی
بسته‌بندی محصولات کشاورزی تنها برای زیباتر شدن ظاهر کالا یا سهولت فروش انجام نمی‌شود؛ بلکه بخشی از سامانه حفاظت از محصول در برابر فشار، ضربه، آلودگی و تغییرات محیطی است. بسته‌بندی نامناسب می‌تواند در زمان بارگیری، تخلیه یا عبور از مسیرهای ناهموار، به له‌شدگی، خراش، شکستگی یا افت کیفیت منجر شود.
نوع بسته‌بندی باید با ویژگی محصول و شیوه حمل هماهنگ باشد. برای بعضی میوه‌ها استفاده از جعبه‌های مقاوم با امکان گردش هوا مناسب است؛ درحالی‌که برای محصولات خشک، کنترل رطوبت و جلوگیری از نفوذ آلودگی اهمیت بیشتری دارد. همچنین باید وزن قابل‌تحمل بسته‌ها، نحوه قرارگیری آن‌ها روی پالت، امکان جابه‌جایی با تجهیزات انبار و الزامات خریدار در نظر گرفته شود.
سازمان FAO در گزارش‌های آموزشی خود درباره کاهش ضایعات پس از برداشت، بر اهمیت بسته‌بندی مناسب، استفاده از ظروف مقاوم و جلوگیری از جابه‌جایی خشن محصولات تأکید می‌کند. بسته‌بندی درست زمانی بیشترین کارایی را دارد که با شیوه مناسب بارگیری، چیدمان ایمن و وسیله نقلیه متناسب همراه باشد.
در کنار بسته‌بندی، وجود انبارهای استاندارد و مراکز تجمیع محموله نیز اهمیت دارد. صادرکنندگان گاهی محصولات چند تولیدکننده را برای تکمیل یک محموله تجاری گردآوری می‌کنند. اگر این فرایند بدون کنترل کیفیت، تفکیک کالاها و مدیریت شرایط نگهداری انجام شود، احتمال آسیب یا اختلاط محصولات افزایش پیدا می‌کند. مراکز مجهز به امکانات درجه‌بندی، بسته‌بندی، نگهداری و بارگیری می‌توانند این فرایند را منظم‌تر کنند.
جاده‌ها و ناوگان مناسب؛ پایه دسترسی محصولات به بازارهای همسایه
در بسیاری از مسیرهای صادراتی منطقه، حمل زمینی نقش مهمی در اتصال مراکز تولید به پایانه‌های مرزی و بازارهای مقصد دارد. کیفیت راه‌های دسترسی به مناطق کشاورزی، وضعیت ناوگان، ظرفیت حمل، امکان بارگیری ایمن و هماهنگی میان راننده، صادرکننده و گیرنده بر زمان و هزینه جابه‌جایی اثر می‌گذارند.
ناوگان موردنیاز به نوع محصول بستگی دارد. برای محصولات تازه و حساس، ممکن است کامیون یخچال‌دار یا وسیله نقلیه دارای شرایط کنترل‌شده ضروری باشد؛ اما برای بعضی محصولات خشک یا ماندگار، کامیون معمولی با پوشش و بسته‌بندی مناسب می‌تواند گزینه قابل‌بررسی باشد. در هر دو حالت، ظرفیت بارگیری، ایمنی محموله و رعایت الزامات کشور مقصد باید پیش از اعزام بررسی شوند.
یکی از موضوعات مهم در حمل زمینی، برنامه‌ریزی برای زمان عبور از مرز است. توقف‌های طولانی، تغییر برنامه تردد یا تأخیر در انجام بازرسی‌ها می‌تواند هزینه حمل را افزایش دهد و برای محصولات حساس، ریسک افت کیفیت ایجاد کند. بنابراین، صادرکننده باید علاوه بر زمان حرکت خودرو، زمان احتمالی انجام تشریفات و شرایط نگهداری محموله در زمان انتظار را نیز در نظر بگیرد.
بانک جهانی در بررسی‌های مرتبط با تجارت و لجستیک نشان داده است که گلوگاه‌های حمل‌ونقل و مرزی می‌توانند هزینه و زمان دسترسی کالا به بازار را افزایش دهند. این مسئله برای کالاهای فسادپذیر اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا تأخیر ممکن است علاوه بر هزینه مستقیم، موجب کاهش ارزش تجاری محموله نیز شود.
برای صادرکنندگانی که بازار ترکیه را هدف قرار می‌دهند، بررسی مسیر، نوع خودرو، زمان تحویل، اسناد موردنیاز و شرایط ورود کالا باید پیش از بارگیری انجام شود. در این مرحله، استفاده از خدمات تخصصی حمل بار زمینی به استانبول ترکیه می‌تواند برای ارزیابی گزینه‌های حمل و هماهنگی فرایند انتقال محموله مورد توجه قرار گیرد؛ البته انتخاب روش نهایی باید با توجه به نوع محصول، شرایط مسیر و الزامات واردات انجام شود.
پایانه‌های مرزی و گمرک؛ چرا هماهنگی اداری به اندازه جاده اهمیت دارد؟
وجود جاده مناسب و ناوگان کافی، بدون فرایندهای مرزی کارآمد نمی‌تواند به‌تنهایی حمل‌ونقل صادراتی را قابل‌اعتماد کند. صادرات محصولات کشاورزی ممکن است به اسناد تجاری، اظهارنامه گمرکی، گواهی‌های بهداشتی یا قرنطینه‌ای و مدارک اختصاصی مربوط به نوع کالا نیاز داشته باشد. این الزامات بر اساس محصول، کشور مقصد و مقررات جاری متفاوت هستند.
برای مثال، صادرات میوه تازه، سبزیجات، بذر یا نهال ممکن است با الزامات قرنطینه گیاهی متفاوتی روبه‌رو باشد. گواهی بهداشت گیاهی یا فیتوسانیتاری در مواردی برای تأیید انطباق محموله با الزامات کشور واردکننده موردنیاز است. در برخی موارد نیز بازرسی رسمی، نمونه‌برداری یا آزمایش محصول ضرورت پیدا می‌کند.
وزارت کشاورزی و جنگلداری ترکیه در توضیحات رسمی مربوط به عملیات صادرات، واردات و ترانزیت محصولات گیاهی، به کنترل اسناد، بررسی اظهارنامه و بازرسی بهداشت گیاهی اشاره می‌کند. همچنین مقررات واردات ترکیه ممکن است بر حسب طبقه‌بندی تعرفه‌ای کالا، ارائه گواهی‌های مختلف را الزامی کند. ازاین‌رو، صادرکننده باید الزامات همان محصول را پیش از ارسال بررسی کند و نباید فرض کند که مدارک یک محموله برای همه محصولات کشاورزی کافی است.
آماده‌سازی زودهنگام اسناد می‌تواند احتمال توقف ناشی از نقص مدارک را کاهش دهد. بهتر است اطلاعات مربوط به نوع محصول، وزن، تعداد بسته‌ها، مبدأ، گیرنده، مشخصات حمل و گواهی‌های لازم پیش از بارگیری با اسناد حمل و اظهارنامه تطبیق داده شوند. هرگونه مغایرت ممکن است فرایند کنترل را طولانی کند یا هزینه‌های اضافی به وجود آورد.
برای محموله‌های حساس، برنامه‌ریزی باید فراتر از تهیه مدارک باشد. صادرکننده باید بداند در صورت تأخیر در مرز، آیا امکان نگهداری مناسب محصول وجود دارد، مسئول هماهنگی بازرسی چه کسی است و در صورت درخواست بررسی بیشتر، چه اقداماتی باید انجام شود. این آمادگی بخشی از مدیریت ریسک صادرات است.
ترکیه و دیگر بازارهای همسایه؛ انتخاب مسیر بر اساس نوع محصول
بازارهای همسایه از نظر فاصله، نوع تقاضا، مقررات واردات، شرایط عبور مرزی و روش‌های حمل با یکدیگر تفاوت دارند. بنابراین، برنامه صادراتی موفق باید برای هر بازار به‌صورت جداگانه تدوین شود. یک مسیر که برای محصولی با ماندگاری بالا مناسب است، لزوماً برای محصول تازه و حساس به دما انتخاب مطلوبی نخواهد بود.
ترکیه به دلیل موقعیت جغرافیایی و ارتباط زمینی با ایران، یکی از بازارهایی است که صادرکنندگان می‌توانند در ارزیابی فرصت‌های منطقه‌ای خود بررسی کنند. بااین‌حال، ورود به این بازار به شناخت مقررات محصول، نیازهای خریدار، الزامات بسته‌بندی، اسناد لازم و هزینه واقعی حمل وابسته است. صرف انتخاب مسیر کوتاه‌تر تضمین نمی‌کند که محموله با هزینه کمتر یا در زمان مطلوب تحویل داده شود.
در مقابل، برای بعضی کالاها یا محموله‌هایی که به زمان تحویل کوتاه‌تری نیاز دارند، حمل هوایی نیز می‌تواند قابل‌بررسی باشد. این روش معمولاً هزینه بیشتری نسبت به حمل زمینی دارد و از نظر ظرفیت و نوع کالا محدودیت‌هایی ایجاد می‌کند؛ بنابراین، برای همه محصولات کشاورزی مناسب نیست. ارزش محموله، میزان فسادپذیری، وزن، حجم، شرایط پذیرش کالا توسط شرکت حمل و الزامات مقصد باید در تصمیم‌گیری لحاظ شوند.
اگر زمان تحویل عامل مهمی در معامله باشد، صادرکننده می‌تواند پیش از انتخاب روش نهایی، گزینه‌های حمل هوایی به آنکارا را نیز بررسی کند. ارزیابی این گزینه باید بر پایه مشخصات محموله و امکان‌پذیری واقعی ارسال انجام شود؛ به‌ویژه برای محصولات تازه، لازم است شرایط بسته‌بندی، تحویل به فرودگاه، کنترل دما و مقررات پذیرش کالا از قبل مشخص شده باشد.
در تجارت منطقه‌ای، گاهی شرکت‌ها علاوه بر صادرات، به واردات مواد اولیه، تجهیزات بسته‌بندی یا کالاهای موردنیاز زنجیره تولید نیز می‌پردازند. در چنین شرایطی، شناخت فرایند حمل در هر دو جهت اهمیت دارد. برای نمونه، اطلاعات مربوط به ارسال بار از ترکیه می‌تواند در بررسی گزینه‌های حمل محموله‌های وارداتی از این کشور مورد استفاده قرار گیرد؛ البته الزامات گمرکی و مجوزهای هر کالا باید جداگانه بررسی شود.
زیرساخت‌های دیجیتال و رهگیری محموله؛ گام بعدی در توسعه صادرات
توسعه زیرساخت صادرات تنها به جاده، سردخانه و خودرو محدود نمی‌شود. دسترسی به اطلاعات دقیق درباره وضعیت محموله، زمان تقریبی رسیدن، اسناد، محل توقف و شرایط نگهداری نیز می‌تواند مدیریت تجارت را بهبود دهد. ابزارهای دیجیتال، سامانه‌های رهگیری و تبادل الکترونیکی اسناد به صادرکنندگان کمک می‌کنند تصمیم‌های خود را بر اساس اطلاعات به‌روزتری اتخاذ کنند.
برای محصولات فسادپذیر، ثبت دما در طول مسیر و امکان بررسی سابقه شرایط نگهداری می‌تواند به شناسایی نقاط پرخطر کمک کند. اگر محموله در زمان معینی از محدوده دمایی مناسب خارج شود، اطلاع سریع از این وضعیت فرصت بیشتری برای بررسی و اقدام اصلاحی فراهم می‌کند. البته ابزارهای پایش زمانی مؤثر هستند که داده‌ها به‌درستی ثبت شوند و مسئولیت رسیدگی به هشدارها نیز مشخص باشد.
در کنار رهگیری، دیجیتالی شدن فرایندهای اداری و هماهنگی بهتر میان صادرکننده، شرکت حمل، انبار، آزمایشگاه و نهادهای مسئول می‌تواند از دوباره‌کاری و خطاهای اسنادی بکاهد. بانک جهانی در گزارش‌های خود درباره بهبود دسترسی محصولات غذایی به بازار، به نقش آزمایشگاه‌ها، سامانه‌های ردیابی، گواهی‌کردن محصول و هماهنگی میان نهادها اشاره کرده است. این زیرساخت‌ها به‌ویژه زمانی اهمیت پیدا می‌کنند که بازار مقصد استانداردهای سخت‌گیرانه‌ای برای ایمنی و کیفیت کالا دارد.
چگونه هزینه حمل محصولات کشاورزی را بدون کاهش کیفیت مدیریت کنیم؟
کاهش هزینه صادرات نباید صرفاً به معنای انتخاب ارزان‌ترین وسیله حمل باشد. در بسیاری از موارد، هزینه اولیه پایین‌تر ممکن است با افزایش زمان انتقال، احتمال آسیب، هزینه انبارداری یا کاهش کیفیت محصول همراه شود. برای مقایسه درست گزینه‌ها باید هزینه کل انتقال تا مقصد و ریسک‌های مرتبط با هر روش در نظر گرفته شود.
نخستین اقدام، برآورد دقیق مشخصات محموله است. نوع محصول، وزن، حجم، تعداد بسته‌ها، شرایط دمایی، مبدأ بارگیری، مقصد نهایی و تاریخ موردانتظار تحویل باید مشخص باشند. پس از آن می‌توان گزینه‌های حمل را از نظر کرایه، زمان، نیاز به تجهیزات ویژه، هزینه‌های جانبی و الزامات اسنادی مقایسه کرد.
اقدام بعدی، هماهنگ کردن زمان برداشت با برنامه حمل است. اگر محصول پیش از آماده شدن وسیله نقلیه برداشت شود، ممکن است برای مدتی در شرایط نامناسب باقی بماند یا به فضای سردخانه بیشتری نیاز پیدا کند. در مقابل، هماهنگی میان تولیدکننده، مرکز بسته‌بندی و شرکت حمل می‌تواند زمان انتظار را کاهش دهد.
تجمیع محموله‌ها نیز در برخی شرایط به مدیریت هزینه کمک می‌کند؛ البته این روش زمانی مناسب است که محصولات از نظر شرایط نگهداری، زمان ارسال و الزامات بهداشتی با یکدیگر سازگار باشند. قرار دادن کالاهایی با نیازهای دمایی متفاوت در یک محموله ممکن است کنترل شرایط حمل را دشوار کند و باید با بررسی فنی انجام شود.
در نهایت، ثبت عملکرد محموله‌های قبلی می‌تواند مبنای تصمیم‌گیری بهتر برای ارسال‌های آینده باشد. مقایسه زمان واقعی تحویل، هزینه‌های جانبی، میزان آسیب و بازخورد خریدار به صادرکننده کمک می‌کند نقاط ضعف زنجیره حمل را شناسایی کند و در انتخاب مسیر یا ارائه‌دهنده خدمات تغییرات لازم را به وجود آورد.
نقش شرکت‌های حمل‌ونقل در زنجیره صادرات کشاورزی
شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی می‌توانند بخشی از فرایند هماهنگی انتقال محموله از مبدأ تا مقصد را بر عهده بگیرند. این فرایند ممکن است شامل بررسی گزینه‌های حمل، هماهنگی وسیله نقلیه، برنامه‌ریزی مسیر، پیگیری اسناد حمل و هماهنگی با طرف‌های درگیر در انتقال کالا باشد. بااین‌حال، مسئولیت هر طرف باید از ابتدا روشن باشد و الزامات تخصصی محصول نیز به‌درستی مشخص شوند.
برای صادرکننده محصولات کشاورزی، انتخاب شرکت حمل مناسب زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که محموله به زمان‌بندی دقیق، شرایط نگهداری ویژه یا هماهنگی چندمرحله‌ای نیاز داشته باشد. ارائه اطلاعات کامل درباره محصول، نوع بسته‌بندی، وزن، حجم، مقصد و تاریخ تحویل به شرکت حمل کمک می‌کند گزینه‌های متناسب‌تری پیشنهاد شوند و از برآوردهای ناقص جلوگیری شود.
شرکت حمل‌ونقل بین‌المللی آنی بار در حوزه جابه‌جایی محموله‌ها و هماهنگی خدمات حمل فعالیت می‌کند. صادرکنندگان و بازرگانانی که قصد بررسی مسیرهای منطقه‌ای را دارند، می‌توانند برای ارزیابی گزینه‌های حمل زمینی یا هوایی، متناسب با مشخصات کالای خود از خدمات و اطلاعات این مجموعه استفاده کنند. انتخاب نهایی باید با در نظر گرفتن نوع محصول، مقررات کشور مقصد، امکانات موجود و هزینه نهایی انجام شود.
جمع‌بندی؛ صادرات پایدار به زنجیره‌ای هماهنگ نیاز دارد
افزایش صادرات محصولات کشاورزی به کشورهای همسایه تنها با رشد تولید یا یافتن خریداران جدید محقق نمی‌شود. دسترسی مناسب به جاده‌ها، ناوگان متناسب با نوع کالا، سردخانه و امکانات پیش‌سرد کردن، بسته‌بندی استاندارد، پایانه‌های مرزی کارآمد و آمادگی برای انجام تشریفات گمرکی و قرنطینه‌ای، همگی در موفقیت صادرات نقش دارند.
در مورد محصولات تازه، حفظ زنجیره سرد و کاهش زمان انتظار اهمیت ویژه‌ای دارد؛ درحالی‌که برای محصولات خشک یا ماندگار، کنترل رطوبت، ایمنی بسته‌بندی و مدیریت هزینه حمل ممکن است در اولویت قرار گیرد. به همین دلیل، روش حمل باید بر اساس مشخصات واقعی هر محموله انتخاب شود و هیچ شیوه‌ای را نمی‌توان برای تمام محصولات و مقصدها بهترین گزینه دانست.
در کنار سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های فیزیکی، توسعه سامانه‌های رهگیری، بهبود هماهنگی میان نهادهای مسئول و آماده‌سازی دقیق اسناد نیز می‌تواند به کاهش ریسک و افزایش قابلیت اطمینان تجارت کمک کند. در نهایت، صادرکنندگانی که تولید، بسته‌بندی، نگهداری، حمل و الزامات بازار مقصد را به‌صورت یک زنجیره یکپارچه مدیریت می‌کنند، فرصت بیشتری برای حفظ کیفیت محصول و رقابت در بازارهای منطقه‌ای خواهند داشت.
این مقاله یک رپورتاژ آگهی است و مجله خبری آذر مسئولیتی در قبال محتوا یا خدمات معرفی شده ندارد.
About the Author
