بورس تهران در مسیری سراشیب؛ فرصتی برای بازگشت اعتماد
بازار سرمایه همچنان در سراشیبی
بازار سرمایه تهران چهارمین روز پیاپی افت کرد و شاخص کل در پایان معاملات روز یکشنبه ۳۰ شهریور با ۳۸ هزار و ۲۴۷ واحد کاهش روی رقم ۲ میلیون و ۵۰۴ هزار واحد ایستاد. این عقب‌نشینی از اوج کانال ۲.۸ میلیون واحد در مرداد آغاز شد و پس از آن حتی صعودهای موقت شهریور نیز دوام نیاورد. با این حال، تحولات هفته‌های اخیر بیش از آن که نشان‌دهنده بحران بنیادی باشد، بازتابی از کمبود نقدینگی، تردید سهامداران در سیاست‌گذاری‌های اقتصادی و فعالیت روزافزون نوسان‌گیران است.
آمار معاملات و سنگین‌ترین نمادها
در روز جاری، بیش از ۳۴ هزار نفر خریدار وارد بازار شدند و ۳۴۲ هزار معامله به ارزش نزدیک به ۱۳ هزار میلیارد تومان ثبت شد. شاخص هم‌وزن نیز ۷ هزار و ۹۴۱ واحد افت را تجربه کرد. در گروه بزرگان، نمادهای «فارس»، «پارسیان» و «فولاد» بیشترین فشار نزولی را بر شاخص کل وارد کردند، در حالی که «خودرو»، «وبملت» و «خساپا» همچنان پرمعامله‌ترین سهم‌ها باقی ماندند. در فرابورس نیز شاخص با ۱۵۵ واحد کاهش تا سطح ۲۳ هزار و ۶۴۴ واحد تنزل کرد و «آریا» و «نیشکر» بیشترین اثر منفی را داشتند.
ریشه‌های تداوم سراشیبی
عمده کارشناسان بر این باورند که اگرچه ساختار بنیادی شرکت‌ها و نسبت‌های p/e در اغلب صنایع جذاب است، اما بازار با مجموعه‌ای از موانع دست‌وپنجه نرم می‌کند:
- سیاست‌های غیرشفاف دولت در زمینه قیمت‌گذاری دستوری و نوسانات ناگهانی ممنوعیت یا تسهیل صادرات
- کمبود نقدینگی حقیقی و جابه‌جایی منابع مالی سمت بازارهای موازی مانند ارز، طلا و املاک
- تضعیف اعتماد سرمایه‌گذاران خرد به دلیل تبلیغات منفی و ترس از زیان‌های مقطعی
این عوامل هم‌راستا با نگرانی‌های بین‌المللی، از جمله انتظارات تغییر نرخ بهره در بازارهای جهانی و نوسانات قیمت نفت، باعث شده تا علی‌رغم گزارش‌های مثبت فصلی شرکت‌ها، اقبال عمومی به خرید پایدار کاهش یابد.
چشم‌انداز مثبت در سایه تردید
با وجود افت‌های مکرر، وضع کنونی بازار می‌تواند برای سرمایه‌گذاران با دید میان‌مدت تا بلندمدت فرصتی کم‌سابقه باشد، چرا که:
- ارزش بسیاری از سهام در محدوده‌های حمایتی تاریخی قرار گرفته و پتانسیل بازگشت قیمتی دارند.
- بسته‌های حمایتی دولت و سیگنال‌های کاهش نرخ سود بانکی می‌تواند بهبود شرایط تامین مالی شرکت‌ها و افزایش تقاضای سرمایه‌گذاری را در پی داشته باشد.
در نهایت، سیاست‌گذاران باید با ایجاد شفافیت در اعلام تصمیمات اقتصادی، تزریق نقدینگی هدفمند به بازار و تقویت نهادهای ناظر، اعتماد از دست رفته را بازگردانند. از سوی دیگر، معامله‌گران خرد با پرهیز از رفتارهای هیجانی و اتکا به تحلیل‌های بنیادی می‌توانند سهم‌های ارزشمند را شناسایی و در خریدهای تدریجی خود از فرصت بازگشت شاخص بهره‌مند شوند.
